ဘာသာစကား: Burmese
72373725b02949549935ae4f9d4850d2

၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါမျဖစ္ရေအာင္ကာကြယ္တားဆီးျခင္း

၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ကုသေရးဆိုင္ရာနည္းလမ္းမ်ား

ကမၻာႏွင့္အ၀ွမ္း ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါသည္ အသက္(၅)ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္မ်ားတြင္ အဆုတ္ေရာင္ ေရာဂါၿပီးလွ်င္ ဒုတိယအေသအေပ်ာက္ အမ်ားဆံုးေသာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္သည္။

၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါသည္ အမ်ားအားျဖင့္ အူလမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ ေရာဂါပိုး၀င္ေရာက္စြဲကပ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပြားေသာေရာဂါျဖစ္သည္။ ေရာဂါ ပိုးမ်ားသည္ ညစ္ညမ္းေသာအစာအစာ၊ ေသာက္ေရ သို႔မဟုတ္ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးညံ့ဖ်င္းမႈေၾကာင့္ လူတစ္ဦးမွတစ္ဦးသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ကူးစက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ မစင္မ်ားျဖင့္ညစ္ညမ္းေနသည့္ေရသည္ (ဥပမာ-မိလႅာပိုက္မ်ား၊ မိလႅာကန္မ်ားႏွင့္ အိမ္သာမ်ားမွတစ္ဆင့္) အထူးအေလးထားေဆာင္ရြက္ ရမည့္ ကိစၥတစ္ရပ္ပင္ျဇစ္သည္။

ကေလးမ်ားသည္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရွဳံးရန္ လူႀကီးမ်ားထက္ အေလးအလာပိုမ်ားပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ ကေလးမ်ား တြင္ အရည္ဓါတ္ဆံုးရွဳံးျခင္းႏွင့္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈ ပိုမိုလ်င္ျမန္စြာ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ ကာကြယ္တားဆီးေရးႏွင့္ ျပဳစုကုသေရးဆိုင္ရာနည္းလမ္းမ်ား

၁။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါသည္ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွ အရည္မ်ားယိုစီးထြက္သြားၿပီး အရည္ခမ္းေျခာက္သြားျခင္းေၾကာင့္ ကေလးမ်ားအသက္ဆံုးရွဳံးေစႏိုင္ ပါသည္။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါျဖစ္လွ်င္ျဖစ္ျခင္း ကေလးကို ဓာတ္ဆားရည္(ORS)ႏွင့္အတူ အရည္မ်ား ပိုမိုတိုက္ေကၽြးရန္ အဓိကလိုအပ္ပါသည္။ ဓာတ္ဆားရည္သည္ ေရသန္႔၊ ဆားႏွင့္ သၾကားမ်ား ေရာစပ္ပါ၀င္ေသာ အရည္ျဖစ္ပါသည္။

၂။ ကေလးငယ္သည္ တစ္နာရီအတြင္း ၀မ္းအရည္မ်ား မၾကာခဏသြားေနပါက အသက္အႏၱရာယ္စိုးရိမ္ရပါသည္။ ၀မ္းတြင္ေသြးစမ်ားပါလာပါကလည္း အႏၱရာယ္ႀကီးမားပါသည္။ေလ့က်င့္သင္ၾကားထားသည့္ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ား၏ အကူအညီကို ခ်က္ခ်င္းရယူရန္ လိုအပ္ပါသည္။

၃။ ကေလးအသက္ေျခာက္လအတြင္း မိခင္ႏို္႔တစ္မ်ဳိးတည္းသာ တိုက္ေကၽြးၿပီး ကေလးအသက္ေျခာက္လေက်ာ္လြန္လာပါကလည္း မိခင္ႏို႔ကို ဆက္ လက္တိုက္ေကၽြးပါက ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသည့္ အႏၱရာယ္မ်ားကို ေလ်ာ့ပါးသြားေစႏိုင္ပါသည္။ရိုတာဗိုင္းရပ္စ္ကာကြယ္ေဆး (ညြန္ၾကားလွ်င္/ႏွင့္ ရရွိႏိုင္လွ်င္) ထိုးထားေပးျခင္းျဖင့္လည္း အဆိုပါဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရသည့္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးရမႈ မ်ားကုိ ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါသည္။ ဗီတာမင္ ‘ေအ’ ေဆးျပားႏွင့္ ‘ဇင့္’ ေဆးျပားမ်ားကို ျဖည့္စြက္တိုက္ေကၽြးေပးျခင္းျဖင့္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ အႏၱရာယ္ ကုိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါသည္။

၄။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါျဖစ္ေနေသာ ကေလးငယ္သည္ အစားအစာမ်ားကို ပံုမွန္အတိုင္း ဆက္လက္စားသံုးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ျပန္လည္ ေနေကာင္းလာသည့္အခါ ကေလးငယ္သည္ ပံုမွန္စားေနက်ထက္ ပိုမိုစားသံုးရန္လိုအပ္ပါသည္။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါေၾကာင့္ ဆံုးရွဳံးသြားသည့္ အင္အားမ်ားႏွင့္ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့ေနမႈမ်ားကုိ ျပန္လည္ျဖည့္တင္းေပးရန္ ျဖစ္ပါသည္။

၅။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါျဖစ္ေနေသာ ကေလးငယ္တစ္ဦးကို ဓာတ္ဆားရည္ႏွင့္ ေန႔စဥ္ ‘ဇင့္’ ေဆးျပားမ်ားကုိ ျဖည့္စြက္တိုက္ေကၽြးေပးရပါမည္။

၆။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါမ်ား မျဖစ္ပြားရေစရန္ ရင္ေသြးငယ္ႏွင့္ ငယ္ရြယ္ေသာကေလးမ်ား၏ မစင္မ်ားအပါအ၀င္ မစင္အညစ္အေၾကးမ်ား အားလံုးကုိ အိမ္သာအတြင္းသို႔ စြန္႔ပစ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေျမႁမွဳပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရပါမည္။

၇။ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးေကာင္းမြန္ၿပီး ေရေကာင္းေရသန္႔မ်ားကို ေသာက္သံုးျခင္းျဖင့္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။မစင္စြန္႔ၿပီးတိုင္း၊ မစင္အညစ္အေၾကးမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔ကိုင္တြယ္ၿပီးတိုင္းႏွင့္ အစားအစာမ်ားကိုမကိုင္မီ သို႔မဟုတ္ ျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္ျခင္းမျပဳလုပ္မီ သို႔မဟုတ္ ကေလးမ်ားကို အစားအစာမေကၽြးမီ လက္ကို ေရ၊ ဆပ္ျပာ သို႔မဟုတ္ ဆပ္ျပာအစား မီးဖိုျပာႏွင့္ ေရတို႔ျဖင့္ က်နစြာ ေဆးေၾကာသန္႔စင္ ရပါမည္။

The Internet of Good Things